Energetyka wodna w Polsce

W historii Polski można wymienić następujące etapy rozwoju elektrowni wodnych:

http://mw2.google.com- 1897-1939 r.: rozwój elektrowni wodnych pod zaborami i w okresie międzywojennym. Na początku dwudziestego wieku na ziemiach polskich zaboru austriackiego była czynna jedna elektrownia wodna, w Nowym Targu o mocy 45KW. Została ona założona prawdopodobnie w 1898r. W 1907 uchwalono ustawę zawierającą postanowienia o budowie zbiorników wodnych na wybranych rzekach.
- 1945-1950 r.: okres uruchomienia istniejących niezniszczonych lub wymagającej częściowej odbudowy elektrowni wodnych. Przyjęte zostały następujące kierunki rozwoju energetyki: przywrócenie funkcjonowania nie zniszczonych obiektów, kontynuowanie budów rozpoczętych przed wojną, realizacja projektów przygotowanych w okresie międzywojennym, budowa nowych elektrowni. Według danych z Centralnego Zarządu Energetyki do końca 1946 r. zdołano uruchomić 80 elektrowni wodnych o łącznej mocy 135MW. Rozpoczęto budowę elektrowni Porąbka w latach 1947-48 oraz wznowiono budowę stopnia wyrównawczego dla Rożnowa w Czchowie.
- 1951-1967 r.: okres uruchomienia elektrowni odbudowanych z większych zniszczeń. Siedemnastolecie 1951-67 to okres uruchomienia 16 elektrowni o łącznej mocy 212 MW. Są to elektrownie odbudowane z większych zniszczeń wojennych, dobudowane do istniejących obiektów lub wybudowane przy nowych obiektach wielozadaniowych.
- 1968-1983 r.:okres dynamicznego rozwoju polskiej hydroenergetyki zawodowej, uruchomienie dużych elektrowni przepływowych, zbiornikowych i pompowych. Do najważniejszych osiągnięć polskiej hydroenergetyki w latach 1968-1983 należy zaliczyć uruchomienie pięciu dużych elektrowni wodnych: Solina, Włocławek, Źydowo, Porąbka-Żar oraz Żarnowiec.
- 1984 r. do chwili obecnej: okres rozwoju małych elektrowni. W okresie tym nastąpił zastój w rozwoju dużej energetyki zawodowej (jedyny duży obiekt oddany do eksploatacji to elektrownia szczytowo- pompowa Niedzica). Zintensyfikował się jednak proces rewitalizacji małych obiektów energetyki wodnej oraz budowy nowych małych elektrowni wodnych.


W Polsce istnieje około 400 hydroelektrowni, w tym zaledwie kilkanaście o mocy większej, niż 5 MW. Duże elektrownie wodne pełnią w naszym kraju z reguły funkcje elektrowni szczytowo - pompowych. Największe elektrownie wodne w kraju to Żarnowiec - 680 MW, Porąbka - Żar - 500 MW, Żydowo - 150 MW oraz Włocławek - 160 MW, Solina - 136 MW i Czorsztyn - 93 MW. Obecnie obserwuje się wzrost liczby elektrowni wodnych, zwłaszcza małych. Globalna moc zainstalowana elektrowni wodnych, bez szczytowo - pompowych, podwoiła się w Polsce w stosunku do roku 1970 i obecnie wynosi ok. 700 MW, a w budowie jest dalszych 98 MW.

W kilku ostatnich latach najwięcej hydroelektrowni przybyło na terenach byłych województw: olsztyńskiego, gdańskiego, słupskiego i bydgoskiego. Najczęściej przy budowie MEW wykorzystuje się spiętrzenia istniejące. Z analiz przeprowadzonych przez "Energoprojekt" wynika, że po przeprowadzeniu prac remontowych przy wykorzystaniu istniejących budowli piętrzących istnieje możliwość uruchomienia ok. 650 MEW o łącznej mocy 80 MW. Dla celów rolniczych i innych planuje się obecnie nowe spiętrzenia, które umożliwią uruchomienie kolejnych 400 MEW o łącznej mocy ok. 120 MW. Istnieje więc realna szansa odbudowy lub budowy od podstaw ok. 1000 MEW, które mogą wytworzyć rocznie ponad milion MWh energii elektrycznej. Prawdopodobnie w najbliższym czasie powstanie elektrownia wodna o mocy 3 MW na Popradzie w gminie Muszyna. Ta prywatna inicjatywa jest tym bardziej interesująca, że zamiast wysokiej zapory planuje się tam wydrążenie 700 metrowej ukośnej sztolni, która umożliwi wykorzystanie 10 m spadku terenu. Wysokość zapory piętrzącej wodę w rzece nie przekroczy 1 m, co znacznie obniży koszty inwestycji, a wydobyte kruszywo zostanie zagospodarowane dla lokalnych potrzeb. Również kanadyjska firma RSW zamierza w najbliższym czasie wybudować 12 elektrowni wodnych, każda o mocy 2,5 MW w górnym biegu Odry, między Krapkowicami, a Brzegiem. Przewiduje się, że pierwszą z nich uda się uruchomić w ciągu 1,5 roku. W projektowanych elektrowniach turbiny skonstruowane są w taki sposób, że mogą produkować energię elektryczną wykorzystując niewielki, 2,5 - metrowy spadek wody, ale przy okazji jej większy przepływ.

W polskich warunkach klimatycznych zwiększenie możliwości retencji wody powinno być jednym z priorytetowych zadań polityki ekologicznej państwa. W przypadku zastosowania sztucznego piętrzenia wód rzecznych oprócz efektów energetycznych i przeciwpowodziowych można uzyskać szereg innych korzyści gospodarczych, takich jak: rozwój transportu wodnego, dodatkowe przejścia mostowe, wyższe plony roślin dzięki wzrostowi poziomu wód gruntowych, przyrost ryb w zbiornikach, rozwój turystyki i rekreacji. Istotną zaletą elektrowni wodnych jest także zerowy koszt "paliwa". Biorąc pod uwagę wszystkie ww. korzyści, uczestnictwem w finansowaniu tego rodzaju inwestycji powinna być zainteresowana większa liczba podmiotów gospodarczych i instytucji.

Państwa Unii Europejskiej zobowiązały się do osiągnięcia w 2010 r. celu minimum - 12 % udziału energii odnawialnej w bilansie energetycznym UE. Polska po przyjęciu do Unii przejmie to zobowiązanie. Przy istnieniu korzystnych przepisów prawnych inwestycje w energetyce wodnej mogłyby rozwijać się spontanicznie, bez zaangażowania środków budżetowych. W tym celu konieczne są jednak takie zmiany prawne, które pozwolą przezwyciężyć długotrwałe procedury administracyjne związane przede wszystkim z uzyskaniem pozwoleń wodno - prawnych i budowlanych oraz często wygórowane wymagania odnośnie wielkości tzw. przepływu nienaruszalnego.




Źródło:

1. Chmielniak T., Technologie energetyczne, Wydawnictwo Naukowo- Techniczne, Warszawa, 2008.
2. Koniecki M., Rozwój energetyki wodnej na świecie i w Polsce, Instytut Maszy Przepływowych im. Roberta Szewalskiego.
3. Szramka R., Różycki A. W., Perspektywa dla małych elektrowni wodnych, Biuletyn URE, nr 4, 1999.







Kategoria: Potencjał energetyczny  | Artykuł ostatnio edytowany: 14.10.2011 11:51 przez admin
<< Poprzedni Październik 2017 Następny >>
PoWtŚrCzPtSoNd
      
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31