System wsparcia dla biogazowni w wybranych państwach europejskich

W Europie Zachodniej biogazownie na skalę przemysłową budowane są już od lat osiemdziesiątych. Gwałtowany wzrost liczby instalacji nastąpił dopiero w ostatnim dziesięcioleciu. Stało się tak dzięki podjęciu przez kraje UE zobowiązań na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz promocji odnawialnych źródeł energii (OZE).

Wykorzystanie biogazu jest szeroko rozpowszechnione m.in. w Niemczech, Austrii czy Danii. Kraje UE podjęły działania na rzecz promocji biogazu poprzez zastosowanie skutecznych mechanizmów ekonomicznych stymulujących rozwój sektora. Część krajów wspiera inwestycje poprzez dotacje w fazie budowy instalacji, jednak najbardziej popularne jest wsparcie przez gwarantowanie stałych cen zakupu energii elektrycznej, tzw. feed in tariff. Taki system jest szczególnie korzystny dla małych instalacji, które z powodu niższej rentowności, przy wyższych korzyściach ogólnospołecznych, otrzymują rekompensatę w postaci wsparcia na etapie eksploatacji tj. dopłat do sprzedaży wyprodukowanej zielonej energii elektrycznej.

W UE rzadko funkcjonuje powszechny w Polsce system kwotowy, tzw. zobowiązań ilościowych, nakładanych na przedsiębiorstwa sprzedające energię elektryczną i wymuszający na nich posiadanie rosnącego z roku na rok udziału energii z OZE w bilansie sprzedaży energii elektrycznej. Wysokość opłaty zastępczej za brak wywiązania się z takiego obowiązku wyznacza wartość tzw. energetyka-biogazowa/umowy-na-sprzedaz-energii-i-swiadectw-pochodzenia">świadectwa pochodzenia zielonej energii (potocznie - zielonego certyfikatu). System wsparcia OZE funkcjonujący w Polsce po ostatnich nowelizacjach Prawa energetycznego promuje wykorzystanie biogazu poprzez przyznanie dodatkowego wsparcia oprócz zielonych certyfikatów i dotacji dla inwestycji, instalacjom wykorzystującym ciepło w formie certyfikatów za kogenerację. Preferowane są także mniejsze źródła o mocy zainstalowanej mniejszej niż 1 MWel, dla których wsparcie z kogeneracji jest wyższe. Należy pamiętać o tym, że stałych cen nie można bezpośrednio porównywać z cenami certyfikatów, ponieważ do tych ostatnich doliczana jest cena sprzedaży energii elektrycznej. Mechanizm wsparcia w postaci „stałych cen” zakupu energii zazwyczaj nie uwzględnia inflacji, natomiast przychody w systemie „zielonych certyfikatów” są wrażliwe na wahania cen energii elektrycznej i dynamikę zmian (podaży energii) na wydzielonym segmencie rynku zielonej energii elektrycznej.

Ponadto, w niektórych krajach różnicuje się wysokość wsparcia w zależności od stosowanych technologii (np. w większości krajów inna jest wysokość wsparcia dla dużych i małych biogazowni). W niektórych krajach łączy się wsparcie dla produkcji zielonej energii elektrycznej ze wsparciem zachęcającym także do większego wykorzystania ciepła z biogazowni (premia za wysokosprawną kogenerację i wykorzystanie ciepła użytkowego). Wyższe taryfy stymulują opłacalność biogazowni mniejszych (o wyższych kosztach jednostkowych) i pozwalają na zastosowanie droższych substratów, w szczególności energetyka-biogazowa/celowe-uprawy-energetyczne">upraw energetycznych.

Liderami wykorzystania biogazu w Europie są Niemcy. Rynek niemiecki w 2009 roku był rynkiem dominującym (82% całkowitej produkcji biogazu), choć inne kraje o mniejszym obszarze i populacji również intensywnie wspierają tą technologię, czego przykładem jest np. Austria. Rynki krajów, których udział w europejskim rynku biogazu nie przekracza 1%, można uznać jako wschodzące. Wielka Brytania dopiero w 2009 r. podwyższyła taryfy, zwłaszcza dla małych biogazowni. Południowy sąsiad Polski – Czechy, posiadają już obecnie dynamicznie rozwijający się rynek. W niektórych krajach, np. w Szwecji i Holandii, system wsparcia nastawiony jest na produkcję biometanu zatłaczanego do sieci lub wykorzystywanego jako paliwo do samochodów. Aktualne taryfy na rok 2010 zostały w wielu krajach podwyższone, co sprzyjać będzie jeszcze bardziej dynamicznemu rozwojowi biogazowni, również poza Niemcami. W Niemczech, które posiadają największą ilość biogazowni w Europie i są światowym liderem i eksporterem tej technologii, istnieje ok. 5 000 instalacji o łącznej mocy ponad 1.900 MWel.

Polityka, której Niemcy zawdzięczają tak dynamiczny rozwój rynku biogazowego, opiera się na cenach gwarantowanych, określających stałą cenę minimalną za wyprodukowaną w OZE energię elektryczną przez okres 20 lat oraz na systemie „bonusów” za wykorzystanie roślin energetycznych, gnojowicy i wyprodukowanego ciepła. Możliwe jest również uzyskanie niskooprocentowanego kredytu. Różnicuje się wysokości wsparcia w zależności od mocy zainstalowanej. Model niemiecki opiera się w większości na wykorzystaniu do produkcji biogazu roślin energetycznych, za których zastosowanie przewidziane są dodatkowe dopłaty w postaci bonusów. Wsparcie energetyki odnawialnej w Niemczech reguluje wprowadzona w 2000 roku Ustawa o wsparciu dla odnawialnych źródeł energii (EEG), której ostatnia nowelizacja z 2009 r. przedstawia szczegółowo zróżnicowany system taryf za zieloną energię elektryczną wytworzoną z biogazu w Niemczech. Należy zaznaczyć, że system stymuluje budowę biogazowni w jak najkrótszym czasie – im prędzej jest ona oddana do użytkowania tym większa jest podstawowa cena gwarantowana.

W Austrii, w której struktura gospodarstw rolnych jest rozdrobniona, istnieje ok. 340 biogazowni zlokalizowanych przy farmach. System wsparcia w modelu austriackim opiera się na Ustawie o zielonej energii (Ökostromgesetz), która wprowadziła m.in. gwarancję stałej ceny na 10 lat, oraz utrzymanie w kolejnych dwóch latach po upłynięciu tego okresu odpowiednio 75% i 50% pierwotnej stawki. Wsparcie udzielane instalacjom w postaci stałych cen zależy od wielkości instalacji i wynosi dla biogazowni o mocy do 250 kWel – 18,5 c€/kWh, dla instalacji od 250-500 kWel – 16,5 c€/kWh a dla większych od 500 kWel – 13,0 c€/kWh. Nowelizacja prawa z 2009 r. wprowadza także system bonusów: surowcowy, technologiczny za przetwarzanie gazu na energię elektryczną po wtłoczeniu do sieci gazowej, oraz dodatek dla nowych instalacji. Równie opłacalne jest wtłaczanie biogazu po jego oczyszczeniu do sieci gazowej. Obecnie już ok. 8% gazu zatłaczanego do sieci gazowej stanowi biometan.

W Danii istnieje 20 dużych, scentralizowanych biogazowni gminnych o średniej mocy 2- 3 MWel, pozyskujących energetyka-biogazowa/charakterystyka-elementow-ciagu-technologicznego-biogazowni">substraty z kilkudziesięciu gospodarstw i przemysłowe odpady organiczne oraz ok. 80 małych biogazowni, o średniej mocy 340 kWel, zlokalizowanych bezpośrednio przy farmach. Do produkcji biogazu wykorzystywana jest przede wszystkim gnojowica, oraz odpady z przemysłu mięsnego, rybnego, drobiowego i mleczarskiego. Dania w 2010 r. wdrożyła program Green Growth, tworzący nowy system wsparcia dla biogazu, który pomoże spełnić warunki tzw. pakietu klimatyczno-energetycznego UE. Program wyznacza cel przetwarzania na energetyka-biogazowa/charakterystyka-elementow-ciagu-technologicznego-biogazowni">biogaz 50% odpadów zwierzęcych do roku 2020 (w tym gnojowicy), z czego na razie przetwarzane jest ok. 6%.

Wprowadzone zmiany obejmowały m.in. ułatwienia w lokalizacji biogazowni, zastępowanie gazu ziemnego przez energetyka-biogazowa/charakterystyka-elementow-ciagu-technologicznego-biogazowni">biogaz w systemach grzewczych, 20% dotacje inwestycyjne, pożyczki od samorządów pokrywające 60% nakładów inwestycyjnych, gwarancja stałej ceny przez okres 15 lat w wysokości 10- 15 c€ za kWh energii elektrycznej, co stanowi dwukrotność ceny energii konwencjonalnej (Ballerman J. 2009).





Źródło:

  1. Przewodnik dla inwestorów zainteresowanych budową biogazowni rolniczych, Ministerstwo Gospodarki, 2011.





Kategoria: Potencjał energetyczny  | Artykuł ostatnio edytowany: 12.08.2011 10:10 przez admin
<< Poprzedni Luty 2019 Następny >>
PoWtŚrCzPtSoNd
    
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28